پژوهشكده تحقيقات اسلامى
99
سرداران صدر اسلام (فارسى)
ابن عباس پس از شهادت محمد بن ابى بكر براى عرض تسليت به پيشگاه على عليهالسّلام از بصره به كوفه رفت . « 1 » تأثر ابن عباس وقتى اميرمؤمنان على عليهالسّلام با ايراد خطبهء معروف شقشقيه در كوفه ، اندوههاى درونى خود را بيان كرده ، و از حوادث تلخ وناگوار مربوط به خلافت پرده برمىداشت در حال ايراد خطبه مردى نامهاى به دست على ( ع ) داد ، و آن حضرت نامه را خواند پس از فراغت از خواندن نامه ، ابن عباس به او گفت : اى اميرمؤمنان ، چه خوب است كه گفتار خود را از آنجا كه قطع شد ادامه دهى ، حضرت على ( ع ) فرمود : هيهات اى پسر عباس ، آنچه شنيدى شقشقه « 2 » اى بودكه از جا كنده شد سپس آرام گرفت . ابن عباس گفت : به خدا سوگند هيچ گاه براى از دست دادن سخنى به اين اندازه اندوهناك نشدم كه اميرمؤمنان نتواند آنچه راكه در دل دارد برزبان بياورد . « 3 » ابن عباس پس از شهادت على ( ع ) درسال 40 هجرى ، كه اميرمؤمنان على عليه السلام به شهادت رسيد ، ابن عباس كارگزار آن حضرت در بصره بود . صدقات ( ماليات ) وادارهء امور لشكر نيز به او واگذار شده بود ، واو فرمانرواى تامالاختيار در طول مدّت حكمرانى خود بود . « 4 »
--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 4 ، ص 41 . ( 2 ) . شقشقه چيز شُش مانندى است كه شتر درهنگام هيجان از دهان خود خارج مىكند ( المنجد ) ( 3 ) - شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 203 . ( 4 ) . كامل ، ابن اثير ، ج 3 ، ص 398 .